Τι είναι το EMDR;

Το EMDR, Eye Movement Desensitization and Reprocessing, (στα ελληνικά Απευαισθητοποίηση και επαναπροσαρμογή μέσω οφθαλμικών κινήσεων), είναι μια πρωτοποριακή συνθετική μέθοδος ψυχοθεραπείας βραχείας διάρκειας η οποία συνδυάζει αρμονικά πολλά επιτυχημένα στοιχεία από άλλες αποτελεσματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις, φέρνει άμεση ανακούφιση κι έχει τεκμηριωθεί μέσα από εκατοντάδες επιστημονικές έρευνες.

Η μέθοδος EMDR απευθύνεται σε όλους, ενήλικες, παιδιά κι εφήβους, έχει ήδη βοηθήσει πάνω από 2 εκατομμύρια ανθρώπους να ξεπεράσουν ψυχικές δυσκολίες και συνεχίζει να βοηθάει καθημερινά ανθρώπους παγκοσμίως ν’ ανακουφιστούν από τη δυσφορία:

(Ενδεικτική αναφορά):

  • Μετατραυματικού στρες/Μετατραυματικής διαταραχής
  • Άγχους/αγχωδών διαταραχών/φοβιών
  • Κρίσεων πανικού
  • Κατάθλιψης
  • Ενδοοικογενικής βίας και κακοποίησης (συναισθηματικής, σωματικής, σεξουαλικής)
  • Βιασμού ή σεξουαλικής παρενόχλησης
  • Απώλειας/περιπλεγμένου πένθους
  • Χρόνιων ασθενειών (π.χ., καρκίνος)
  • Ψυχολογικών επιπτώσεων διαζυγίου
  • Οικογενειακών εντάσεων και προβλημάτων
  • Ατυχημάτων
  • Πολέμων
  • Φυσικών καταστροφών

Εμπνεύστρια της μεθόδου η Francine Shapiro, Αμερικανίδα ψυχολόγος και επιστημονική ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Ψυχικής Έρευνας στο Palo Alto της Καλιφόρνιας που με γνώμονα μια τυχαία προσωπική της εμπειρία είχε την ιδέα να σχεδιάσει τη μέθοδο με σκοπό την ανακούφιση της δυσφορίας που σχετίζεται με τραυματικές αναμνήσεις.

Τραυματικές αναμνήσεις και ψυχικό τραύμα

Μια οποιαδήποτε εμπειρία έχει γίνει αντιληπτή από το άτομο ως απειλητική για την σωματική και ψυχική του ακεραιότητα μπορεί να προκαλέσει ψυχολογικό τραυματισμό, ν’ αφήσει δηλαδή ένα βαθύ σημάδι, να επηρεάσει αρνητικά τον τρόπο που σκέφτεται και αισθάνεται για τον εαυτό του και για τη ζωή του. Ο άνθρωπος μπορεί ν’ αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη, να χάσει τον ενδιαφέρον του για ανθρώπους και δραστηριότητες που τον χαροποιούσαν, ν’ αντιμετωπίζει με απάθεια σημαντικά γεγονότα και καταστάσεις της ζωής του. Τα ψυχικά τραύματα είναι οδυνηρά και δύσκολα ν’ αντιμετωπιστούν και ειδικά όταν συμβαίνουν νωρίς στη ζωή μας μπορεί να διαμορφώσουν τη στάση που υιοθετούμε απέναντι στον εαυτό μας και στους ανθρώπους γύρω μας.

Συνέπειες ψυχικού τραύματος

Επειδή τα σοβαρά τραυματικά γεγονότα εγγράφονται στα μνημονικά δίκτυα του εγκεφάλου μας με τρόπο δυσλειτουργικό είναι δυνατό να υποφέρουμε από μετατραυματική διαταραχή άγχους (Post Traumatic Stress Disorder), δηλαδή να τ’ αναβιώνουμε με εικόνες, σκέψεις, έντονα και επαναλαμβανόμενα συναισθήματα, κι ακόμη να εμφανίζονται και στον ύπνο μας με τη μορφή αυπνίας, εφιαλτών, νυχτερινού τρόμου κλπ. Συχνά μπορεί να κάνουμε απεγνωσμένες προσπάθειες για ν’ αποφεύγουμε τις καταστάσεις που μας θυμίζουν τα τραυματικά εκείνα γεγονότα και το βίωμα των δυσάρεστων συναισθημάτων κι αισθήσεων. Επίσης οι άνθρωποι μπορεί να υποφέρουν από άλλες συνέπειες του ψυχικού τραύματος όπως για παράδειγμα τις ψυχοσωματικές ενοχλήσεις, τη μόνιμη υπερδιέγερση, την οξυθυμία και άλλες ψυχικές διαταραχές.

Η καινοτομία του EMDR

Το νέο και πρωτοποριακό στοιχείο του EMDR είναι το γεγονός ότι μέσα από την παρακολούθηση των διεστιακών ερεθισμάτων (π.χ., κινήσεων των οφθαλμών) ενεργοποιούνται οι νευρώνες του εγκεφάλου με αποτέλεσμα να γίνεται ανεμπόδιστα δυναμική επεξεργασία του δυσλειτουργικά αποθηκευμένου υλικού της τραυματικής εμπειρίας.

Η μέθοδος δηλαδή βασίζεται στον ελεύθερο συνειρμό και στην εκπληκτική ικανότητα αυτοίασης που διαθέτει ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Το αυστηρά δομημένο θεραπευτικό πρωτόκολλο της μεθόδου είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να προωθεί την θεραπευτική αποτελεσματικότητα. Δηλαδή να διευκολύνεται η πρόσβαση στις τραυματικές αναμνήσεις ή σε άλλες αναμνήσεις δυσάρεστων εμπειριών, να γίνεται η απαραίτητη επεξεργασία τους και να φθάνει το άτομο σε μια θετική-λειτουργική αφομοίωση της τραυματικής εμπειρίας σε νοητικό (γνωστικό), συναισθηματικό και σωματικό επίπεδο. Έτσι κατά την ολοκλήρωση της θεραπευτική διαδικασίας και επεξεργασίας όλα τα συμπτώματα, νοητικά και σωματικά, υποχωρούν, η δυσφορία μηδενίζεται και ο θεραπευόμενος μπορεί να φέρνει στο μυαλό του την παρελθοντικές στρεσογόνες εμπειρίες χωρίς να αισθάνεται αναστάτωση.

Η ψυχοθεραπευτική προσέγγιση EMDR εφαρμόζεται μόνο από θεραπευτές με επιστημονική εκπαίδευση, εμπειρία και κλινική εποπτεία.

Πηγές ενημέρωσης:

Κατάλληλη πηγή περαιτέρω ενημέρωσης είναι η EMDR Hellas(www.emdr-hellas.gr) στην οποία είναι μέλος ο εκπαιδευμένος στο EMDR συνεργάτης του κέντρου μας. Μπορείτε επίσης να διαβάσετε περισσότερα για το EMDR στις πιο κάτω πηγές:

Βιβλία

Βεντουράτου, Δόμνα(2009): Εισαγωγή στην Ψυχοτραυματολογία και στην Τραυματοθεραπεία. Η μέθοδος EMDR. Εκδόσεις Πεδίο.

Shapiro, F. (2001): Eye movement desensitization and reprocessing: Basic principles, protocols, and procedures (2nd ed.). New York: Guildford Press

Shapiro, F. (2002): EMDR as an integrative psychotherapy approach: Experts of diverse orientations explore the paradigm prism.  Wash., D.C: American Psychological Association Press.

Ιστοσελίδες

www.travmatotherapeia.com

www.emdr.com

Η ψυχοθεραπευτική μέθοδος EMDR είναι εξαιρετικά αποτελεσματική στα παιδιά και στους εφήβους μετά από λίγες μόνο συνεδρίες όπως φαίνεται στις πολυάριθμες έρευνες και στη βιβλιογραφία και η προσωπική μας πείρα στο κέντρο ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΘΑΚΗ επαληθεύει τα θετικά αποτελέσματα των ερευνών. Ίσως αυτό το γεγονός να οφείλεται σ’ ένα βαθμό στο νεαρό της ηλικίας. Ο νεαρός εγκέφαλος είναι ακόμη υπό εξέλιξη και περισσότερο «εύπλαστος» και αυτό βοηθάει στο να επουλώνονται γρηγορότερα τα ψυχικά τραύματα και ν’ αφομοιώνονται καλύτερα οι θετικές αλλαγές και οι «διορθώσεις». Σε άλλο βαθμό οφείλεται και στο γεγονός ότι η μέθοδος εφαρμόζεται έγκαιρα ή νωρίτερα προτού το τραύμα και οι συνέπειές του προλάβουν να καταλάβουν τον ψυχισμό και το σώμα του παιδιού.

Η μέθοδος EMDR έχει αποδεδειγμένα βοηθήσει παιδιά κι εφήβους με:

  • Μετατραυματικό στρες, φοβίες, έντονες ανησυχίες, ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, βίαιη ή επιθετική συμπεριφορά, διαταραχές ύπνου, διατροφικές διαταραχές, κατάθλιψη, θυμό και άλλα αρνητικά συναισθήματα.
  • Συνέπειες σοβαρού ψυχικού τραύματος όπως:
    • κακοποίηση συναισθηματική, σωματική, σεξουαλική
    • συνθήκες πολέμου
    • φυσικές καταστροφές (π.χ., σεισμός, ηφαιστειακές εκρήξεις, πλημμύρες)
    • πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις
    • θάνατος στην οικογένεια
    • σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα
    • επαναλαμβανόμενος ή μακροχρόνιος εκφοβισμός/bullying
  • Συνέπειες μικρότερου τραύματος:
    • Ατυχήματα με μικροτραυματισμούς
    • Σχολικές δυσκολίες και αποτυχίες
    • Κοινωνικά προβλήματα
    • Εφιάλτες
    • Μεμονωμένες περιπτώσεις σχολικού εκφοβισμού/bullying

Το EMDR βοηθάει επίσης τα παιδιά και τους εφήβους να ενισχύσουν τις θετικές εσωτερικές τους πηγές όπως για παράδειγμα την συναισθηματική ασφάλεια, την αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθησή τους.

Πριν από κάθε επεξεργασία με τη μέθοδο EMDR, λαμβάνεται από τον εξειδικευμένο μας συνεργάτη ένα πλήρες ιστορικό από τους γονείς για καλύτερη αξιολόγηση του αιτήματος για θεραπεία και για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Αυτό γίνεται κυρίως κατά τη διάρκεια των πρώτων 1-2 συναντήσεων που γίνονται πάντοτε με τους γονείς εν απουσία του παιδιού.  Επίσης όταν χρειάζεται οι γονείς συμμετέχουν στη θεραπεία, δηλαδή κατά την επεξεργασία EMDR, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά είναι πολύ μικρά σε ηλικία και χρειάζονται την ασφάλεια και τη θαλπωρή της παρουσίας των γονιών τους.

Δεν χρειάζεται ν’ αποφασίσετε εσείς για την θεραπευτική προσέγγιση που θα ακολουθηθεί στην περίπτωση του παιδιού σας. Ο ειδικός συνεργάτης του κέντρου μας είναι σε θέση ν’ αξιολογήσει κατά πόσο η ψυχοθεραπευτική προσέγγιση EMDR είναι η καταλληλότερη θεραπεία για το παιδί σας αφού λάβει πρώτα το κατατοπιστικό ιστορικό με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το θέμα που απασχολεί εσάς και το παιδί σας.

Ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε περίπτωσης, η μέθοδος EMDR μπορεί να συνδυαστεί και με άλλες θεραπευτικές μεθόδους όπως για παράδειγμα την παιγνιοθεραπεία, την αμμοθεραπεία, τεχνικές της εικαστικής θεραπείας, της γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας κ.α.